Yabancı
Kitap Arka Kapak:Albert Camusnün ( 1913-1960) en tanınmış, en çok yabancı dile çevrilmiş, en çok incelenmiş ve hala en çok satan kitaplar arasında yer alan Yabancı, aynı zamanda yazarın en gizemli yapıtı. Ölümün egemen olduğu bir varlıkın en anlamsız olgularını saçma bir düzensizlik içinde yaşayan bu romanın başkişisi Meursault, bir simge kahraman değildir, adı olmayan bir Yabancıdır; bu eksik kimlik, gerçeklikten algıladığı şeyi yapılandıramayan, yeniden örgütleyemeyen, ama gerçekliğin yankılarını yakalamaya çalışan bir boş bilincin imgesidir. Onun kayıtsızlığı ve edilgenliği, işte bu boş bilincin ürünüdür. Yabancı, büyüleyici gücünü, içinde barındırdığı trajedi duygusuna borçlu: Bir türlü ele geçirilemeyen anlamın sürekli aranması, bilinç ile toplumsal dünya arasındaki çatışma... Camusyle buluşanların hiçbiri, onunla karşılaşınca hayal kırıklığına uğramamıştır. Mutluluk, bir yerde ve her yerde hiçbir şey beklemeden dünyayı, insanları sevmektir, der Camus. Giderek daha çok sevilen bir yazar olması, onun bu sevgisinin yansımasından başka bir şey değildir.

------------------------------------------------------------------------------------------------

 ‘Anam ölmüş bugün. Belki de dün. Bilmiyorum. Huzurevinden bir telgraf aldım: Ananız vefat etti. Yarın kaldırılacak. Saygılar… Yazıyordu. Bundan bir şey anlaşılmıyor. Belki de dündü.

Kapıcı arka taraftan içeriye girdi. Koşmuş olmalıydı. Biraz kekeledi. ‘Tabutu kapatmışlar ama ananızı görmek istiyorsanız açayım’ dedi. Tabuta yaklaşırken durdurdum. ‘İstemiyor musunuz?’ dedi. Hayır dedim. Lafı uzatmadı. Sıkıldım. Az sonra bana baktı ve sanki öğrenmek istiyormuş gibi ‘Niçin?’ diye sordu. ‘Bilmiyorum’ dedim. ’

Yabancı Albert Camus’un ilk ve en çok dikkat çeken yapıtıdır. Yalnızca ülkesinin değil dünyada kendi kuşağının da sözcüsü olan Camus bu eserinde toplumun istediği kalıba girmeyi reddettiği için dışlanan Mersault adlı karakter aracılığıyla insanın içine düştüğü topluma yabancılaşmasını anlatır. Yukarıdaki kesitte annesinin ölümü de dahil dış dünyadaki tüm ilişkiler ağı ile arasına mesafe koyan Mersault üzerinden 20. Yüzyıl bireyinin yaşadığı anlam kayması Varoluşçu felsefenin bu büyük öncüsü tarafından ustalıkla anlatılır. Kitabın ve varoluşçu felsefenin anlaşılabilmesi için Albert Camus’nün dünya görüşü üzerinde mutlaka durulmalıdır. Üzerine sayfalar dolusu analizler yazılacak bu kitabı daha yakından anlayabilmek için kitabın çevirmeni Vedat Günyol’a kulak verelim.

‘Albert Camus’un dünya görüşü yaşamın anlamsızlığından ve saçmalığından kaynaklanan bir anlayış-kavrayıştan yola çıkmaktadır. Değil mi ki yaşam bir yerde ölümle sonuçlanıyor? Öyleyse nedir bu didinip durma bu aldım-verdim senin-benim kavgasının anlamı?

Ölümle biten yaşam saçmadır evet. Bunda kuşku yok. Ama yaşam ölümle bitiyor diye kapayacak mıyız gözümüzü ve yüreğimizi dünyanın bu yaşanası güzelliklerine? Mademki yaşıyoruz yaşadığımız sürece sağımızda solumuzda mutluluk yaratmaya bakmalıyız. Mutluluk bir yer ve her yerde dünyadan hiçbir şey beklemeden insanları sevmektir diyor Albert Camus. İşte onun dünya görüşü bu.’

Bir de kitabın arka planındaki anlamını anlayabilmek için yazıldığı ve kitapta yansıtılmak istendiği döneme kısaca bakalım. İkinci Dünya Savaşı sonrasının bireyini ele alan kitapta dönemin insanının içine düştüğü anlamsızlık ve saçmalık önplana çıkarılmış. Faşist ve nasyonal sosyalist diktatörler sayesinde az da olsa yaşama anlam (!) katmayı başaran bu dönemin insanı diktatörlerin başarısızlığa uğraması milyonlarca insanın boş yere öldüğünün anlaşılması ve ekonomik ve sosyal anlamda tam bir çöküş yaşaması sonucunda tamamen içine kapanmış ve hayatın saçma yönüne ağırlık vermiştir. İşte kitapta da bir insanı öldüren ama bu suçtan çok gerçek duygularını dile getirdiği ve toplumun istediği kalıba girmeyi reddettiği için dışlanan bir ‘yabancı’ aracılığıyla 20. yüzyıl insanının içine düştüğü durum anlatılır. Mersault’nun çevresiyle ve toplumla arasındaki çatışmayı anlatan roman büyüleyici gücünü ise arka planındaki derin ve suskun acıdan ve yalnızlıktan alır.

Analist : Oğuzhan Koca Kurum : İnönü Üniversitesi
Bu yazı toplamda 784 defa okundu.

güvenlik Kodu
YORUMLAR
Bu bölüm şu an hazırlanmaktadır.
Bu bölüm şu an hazırlanmaktadır.